Decyzja – dokonany przez decydenta wolny wybór przyszłego zachowania się w szczególności wybór spośród co najmniej 2 wariantów działania jednego wariantu według którego będzie postępował decydent i /lub wykonawca decyzji.
Proces informacyjno – decyzyjny:
Badanie otoczenia decydenta ze względu na warunki i okoliczności podjęcia decyzji – identyfikacja sytuacji decyzyjnej.
Problem decyzyjny – określenie i sformułowanie.
Wyszukanie i analiza możliwych wariantów zachowania się decydenta i /lub wykonawców działania.
Wybór wariantu według którego przedsiębiorstwo będzie działało – podjęcie decyzji.
Sytuacja decyzyjna – układ zewnętrzny w stosunku do podejmującego decyzje stanów rzeczy lub zmian w tych stanach, które wywołują potrzebę podjęcia decyzji i towarzyszą procesowi jej podejmowania.
Sytuacje decyzyjne można rozpatrywać w kategoriach:
· Niepewności (pewne, ryzykowne, niepewne),
· Dynamiki (statyczne, dynamiczne),
· Złożoności (proste, złożone).
Problem decyzyjny – odchylenie miedzy stanem pożądanym a stanem rzeczywistym uświadomione przez podejmowane decyzje, zadanie które jest następnie rozwiązywane w procesie podejmowania decyzji.
Kryteria podejmowania decyzji:
· Ze względu na złożoność podejmowanej decyzji,
· Ze względu na częstotliwość podejmowania decyzji,
· Ze względu na horyzont czasowy decyzji.
Typy decyzji:
· Decyzje standardowe,
· Decyzje podstawowe.
Decyzje standardowe – są to takie decyzje, które powtarzają się periodycznie, odznaczają się algorytmami złożonymi z niewielu, zwykle prostych kroków i wymagają stosunkowo niewielu informacji. Decyzje nie angażują wielu środków, ale potrzebują ciągłości i powtarzalności informacji.
Decyzje podstawowe – występują nieregularnie, stosunkowo rzadko, wymagają algorytmów złożonych z wielu często skomplikowanych kroków i obfitej urozmaiconej informacji.
Decyzje podejmowane w przedsiębiorstwie:
· Decyzje operacyjne,
· Decyzje taktyczne,
· Decyzje strategiczne.
Standardowe Mieszane Podstawowe
Operacyjne Taktyczne Strategiczne
Badania rynkowe i marketingowe służą podejmowaniu decyzji taktycznych i strategicznych.
Decyzje marketingowe podejmowane są w warunkach niepewności (rynek jest dynamiczny, zmienia się otoczenie w którym działa przedsiębiorstwo).
Otoczenie marketingowe przedsiębiorstwa:
Czynniki naturalne Czynniki demograficzne Czynniki ekonomiczne
Czynniki polityczno – prawne Czynniki społeczno – kulturalne Czynniki technologiczne
MAKROOTOCZENIE
Każde przedsiębiorstwo powinno na własny rachunek badać makrootoczenie.
SIM – to struktura w ramach której w interakcje wchodzą ludzie, urządzenia i procedury w efekcie powstaje uporządkowany przepływ informacji wewnętrznych i zewnętrznych pomagających w podejmowaniu decyzji marketingowych.
Marketingowe podziały decyzyjne i przepływy komunikacyjne
Struktura SIM według modelu Zikmunda:
Dokumentacja wewnętrzna – podsystem informacji operatywnej, podsystem wewnętrznych raportów. Zadaniem dokumentacji wewnętrznej jest ciągłe gromadzenie informacji o bieżących zjawiskach przebiegających w przedsiębiorstwie. Oparty na elektronicznym przetwarzaniu danych. Dostarcza informacji na potrzeby decyzji standardowych (operacyjnych). Pełni rolę systemu wczesnego ostrzegania (stwierdza pewien fakt).
Wywiad marketingowy – zestaw źródeł i procedur poprzez które można otrzymać codzienną informację o zmianach zachodzących w otoczeniu przedsiębiorstwa. Informacje pochodzą z codziennej prasy branżowej, gospodarczej, mediów elektronicznych, rozmowy z klientami, dostawcami, pracownikami konkurencji.
Luka informacyjna
Luki nie da się wyeliminować w całości.
Twoje potrzeby informacyjne:
1. Podejmowania jakich decyzji stale się od Ciebie oczekuje?
2. Jakiego typu informacji potrzebujesz, aby podjąć te decyzje?
3. Jakie informacje otrzymujesz regularnie?
4. Jakiego rodzaju opracowania, których do tej pory nie dostajesz chciałbyś otrzymywać regularnie?
5. Jakie informacje są Ci potrzebne? Codziennie, co tydzień, co miesiąc, co rok?
6. Jakie periodyki i czasopisma branżowe chciałbyś, żeby zostały zaprenumerowane i przysyłane Ci stale?
7. O jakich szczegółowych tematach chciałbyś być informowany na bieżąco?
8. Jakie programy komputerowe powinny być dla Ciebie dostępne?
9. Jakie według Ciebie cztery najważniejsze udoskonalenia mogłyby być wprowadzone do istniejącego systemu informacji marketingowej?
Determinanty prowadzenia badań marketingowych:
Przymus czasu
Czy jest wystarczająca ilość czasu do podjęcia badań?
-
Dostępność danych
Czy są już informację wystarczające do podjęcia decyzji?
-
Natura decyzji
Czy decyzja jest taktyczna, operacyjna czy strategiczna?
-
Relacja koszt i zysk
Czy opłaca się przeprowadzać badania?
Konstruując SIM należy uwzględnić:
· Strukturę decyzji podejmowanych przez kierownictwo,
· Strukturę informacji niezbędnych do podejmowania tych decyzji,
· Źródła informacji i sposób ich powiązania,
· Sposób ich gromadzenia, selekcji i przetwarzania,
· Określenie postaci informacji niezbędnej dla decydenta,
· Sposób zarządzania systemem informacji.
Sposoby umiejscowienia badań marketingowych:
· Scentralizowane badania marketingowe: w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa tworzona jest jedna komórka badawcza zaspokajająca potrzeby informacyjne przedsiębiorstwa.
· Zdecentralizowane badania marketingowe: w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa tworzone jest kilka komórek badawczych umiejscowionych na różnych szczeblach w przedsiębiorstwie.
Agencje mogą prowadzić badania:
· Na potrzebę konkretnego klienta,
· Realizowane na potrzeby kilku klientów (syndykatowe, omnibusowe).
Kiedy zlecić badania marketingowe:
· Dla wiarygodności wyników,
· Jeśli na tle projektu badawczego powstać może konflikt interesów,
· Jeśli wyniki badań mają zostać wykorzystane w promocji, reklamie,
· Jeśli do wykonania badań są potrzebne niezbędne kompetencje lub z określonych względów technicznych,
· Koszty badania.
Czynniki, które należy uwzględnić gdy zlecamy badania marketingowe:
· Reputacja firmy,
· Doświadczenie,
· Kwalifikacje osób zatrudnionych w agencji, zaplecze infrastrukturalne agencji,
· Cena,
· Lokalizacja agencji.
Elementy składające się na treść zapytania ofertowego adresowanego do agencji badań marketingowych:
1. Określenie celów badania i wyjaśnienie okoliczności towarzyszących badaniu (problem decyzyjny i sytuacja decyzyjna, agencja musi wiedzieć jak najwięcej o celu badania, by mogła jak najdokładniej je przeprowadzić, dlatego cel powinien jej zostać możliwie jak najszerzej przedstawiony, gdyż nie ma tam wróżek ani jasnowidzów).
2. Wyspecyfikowanie problemów i pytań, na które badania mają udzielić odpowiedzi.
3. Wskazanie zakresów badań:
· Zakres podmiotowy (kogo badać?)
· Zakres przedmiotowy (co badać?)
· Zakres przestrzenny (gdzie badać?)
· Zakres czasowy (kiedy badać?)
4. Wyznaczenie terminu, w jakim badania mają być wykonane oraz terminu złożenia proponowanego przez agencję projektu badań wraz z harmonogramem i kosztorysem.
Elementy projektu badania przygotowanego przez agencję, na które należy zwrócić uwagę:
1. Zdefiniowanie celów badania. Definiując cele badań agencja wykazuje czy właściwie zrozumiała naszą potrzebę, czy potrafi przełożyć nasze problemy decyzyjne na problemy badawcze.
2. Opis jak i kiedy badanie będzie wykonane (projekt powinien także zawierać harmonogram badania).
3. Koszty. Należy także upewnić się czy ceny zawierają VAT, oraz do kiedy obowiązują proponowane ceny.
Menedżerowie zarzucają badaczom:
· Metoda badania jest zbyt skomplikowana,
· Badacze mają niedostateczne kwalifikacje,
· Zbyt małą praktyczność wyników badań,
· Skłonność do rutyny,
· Zbyt małą elastyczność badaczy w czasie prowadzenia badań.
Badacze zarzucają menedżerom:
· Nieprecyzyjne ustalanie (wyznaczanie) celu badań,
· Nie zapewnienie odpowiednich funduszy na badania,
· Wywieranie nacisku na wynik badań,
· Powierzchowność badań.
ESOMAR – Europejskie Stowarzyszenie Badania Rynku i Opinii.
Zasady:
1. Badanie musi być zrealizowane zawsze obiektywnie i zgodnie z zasadami nauki.
2. Badanie musi być dostosowane do praw miejscowych i międzynarodowych obowiązujących w krajach objętych przedsięwzięciem badawczym.
Prawa badanych:
· Współpraca badanych jest całkowicie dobrowolna,
· Badany ma prawo do anonimowości i badacz ma obowiązek ją chronić,
· Zgoda badanego na cel przeznaczenia badania,
· Badacz ma obowiązek zadbać o to, by badany nie był w żaden sposób poszkodowany w wyniku badania,
· Wywiady z dziećmi i młodzieżą mogą być przeprowadzone po uzyskaniu zgody rodziców lub opiekunów,
· Niektóre badania wymagają nagrywania wypowiedzi i respondent musi być o tym poinformowany – respondent ma prawo do usunięcia fragmentu zapisu,
· Respondent ma prawo do wylegitymowania badacza.
Odpowiedzialność zawodowa badaczy:
· Badacz nie może fałszywie przedstawiać swoich umiejętności, doświadczeń własnych lub firmy,
· Badacze zawsze powinni starać się planować badanie efektywnie pod względem kosztów i należytej jakości,
· Badacz nie może rozpowszechniać wniosków, które nie wypływają z badań,
· Występowanie w roli badacza nie może być łączone z występowaniem w jakiejkolwiek innej roli.
Wzajemne prawa i obowiązki badaczy i klientów:
· Badacz równocześnie pracuje dla innych klientów przy danym projekcie,
· Klient ma prawo wiedzieć kto pracuje nad danym zleceniem,
· Wyniki badań stanowią wyłączną własność strony zamawiającej,
· Projekt niezapłacony jest własnością agencji,
· Własnością badacza pozostają raporty przygotowane dla kilku niezależnych klientów,
· Badacz nie może ujawnić tożsamości klienta,
· W przypadku publikacji przez klienta wyników badań klient odpowiada za to żeby one nie wprowadzały w błąd.
Polskie Towarzystwo Badania Rynku i Opinii (skupia osoby fizyczne), Organizacje Firm Badania Rynku i Opinii (skupia osoby prawne):
· prowadzą działalność na rzecz przestrzegania standardów metodologicznych i etyki zawodu badacza rynku i opinii publicznej,
· prowadzą działalność oświatową (organizują szkolenia, kursy dla pracowników).
Rynek – to ogół stosunków wymiennych między sprzedającym reprezentującym podaż, a kupującym towary i usług, poparty odpowiednimi środkami płatniczymi i reprezentującym popyt.
Struktura systemu rynkowego:
· Podmioty,
· Przedmioty,
· Związki zachodzące między nimi.