1. SPÓŁKA akcyjna

Cel: gospodarczy oraz każdy inny, zgodny z prawem.

Założyciel S.A. a akcjonariusz

Założyciel to podmiot, który podpisuje statut spółki.

Akcjonariusz to podmiot, który objął lub kupił akcję spółki.

Najczęściej założyciel jest także akcjonariuszem, nie musi jednak tak być

Zawiązanie spółki akcyjnej: spółkę akcyjną może zawiązać jedna lub więcej osób, nie może to być jednak wyłącznie jedna 1-osobowa sp. z o.o.

Art. 306: do powstania spółki akcyjnej wymaga się:

- zawiązania spółki, w tym podpisania statutu przez założycieli

- wniesienia przez akcjonariuszy wkładów na kapitał zakładowy

- wpisu do rejestru

- ustanowienia zarządu i rady nadzorczej

Zawiązanie S.A. to oświadczenie (zawsze w formie aktu notarialnego), które wyraża zgodę na powstanie S.A. i akceptację treści statutu.

Statut

Statut spółki akcyjnej pełni tą samą funkcję, co umowa sp. z o.o. Wymaga on formy aktu notarialnego i zawiera m. in.:

- dokładny opis kapitału zakładowego

- spis osób zakładających spółkę

- liczbę członków zarządu

- koszty utworzenia spółki

Kapitał

W spółce akcyjnej obowiązkowe są dwa kapitały:

1) kapitał zakładowy

Pełni taką funkcję, jak w sp. z o.o. Jest to suma środków, w jakie akcjonariusze wyposażają spółkę i stanowi środki własne spółki.

Minimalna wysokość kapitału zakładowego wynosi 500 000 zł (jest to nowy przepis. Jeśli spółka została utworzona w momencie, gdy wymagana minimalna wysokość kapitału zakładowego wynosiła 100 000, to trzeba zwiększyć kapitał zakładowy w ciągu 3 lat do 250 000, a w

2) kapitał zapasowy – zgodnie z art. 396 § 1, co roku musi być odpisane na kapitał zapasowy 8% zysku na pokrycie ewentualnych strat, aż do momentu, gdy kapitał zapasowy osiągnie 1/3 zakładowego. Potem odpisy te są nieobowiązkowe. Do kapitału zapasowego należy również przelewać nadwyżki z emisji akcji powyżej wartości nominalnej, i inne nadwyżki, po pokryciu kosztów emisji akcji.

O uruchomieniu i sposobie wykorzystania kapitału zapasowego może zdecydować tylko walne zgromadzenie.

rozwiązanie umowy  sp. z o.o.

 

I. Może nastąpić z następujących przyczyn (art. 270):

1.            przyczyny przewidziane w umowie spółki – np. że zawiązuje się spółkę na pięć lat a potem ma nastąpić rozwiązanie; lub: jeśli przez 4 lata spółka nie przynosi zysku, należy ją rozwiązać

2.            uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki lub o przeniesieniu siedziby za granicę

3.            ogłoszenie upadłości spółki

4.            inne przyczyny przewidziane prawem

 

II. Spółkę może rozwiązać sąd wyrokiem:

1.            na żądanie wspólnika lub organu spółki, jeśli osiągnięcie celu spółki jest niemożliwe, lub z innych ważnych przyczyn wywołanych stosunkami spółki

2.            na żądanie organu państwowego, jeśli działalność spółki naruszająca prawo zagraża interesowi publicznemu

 

W trakcie likwidacji spółki nie można zawierać długoterminowych umów ani dokonywać nowych inwestycji. Można podejmować tylko takie działania, które zmierzają do zakończenia działalności spółki. Majątek pozostały po likwidacji  pozostaje do podziału między wspólników.

Zmiana kapitału zakładowego spółki z o.o.

 

To, czy zmiana kapitału zakładowego oznacza zmianę umowy, zależy od rozwiązań zawartych w samej umowie. Zgodnie z art. 257 § 1, umowa może pozwalać na zmianę wysokości kapitału zakładowego bez konieczności zmiany umowy spółki; w treści umowy musi być zawarta wysokość dodatkowego kapitału zakładowego i termin, w którym może nastąpić zmiana (np. maksymalnie o 200 000 w ciągu 3 lat od rejestracji spółki).

 

·         Zwiększenie kapitału zakładowego

 

Wzrost kapitału zakładowego może nastąpić poprzez

a)     zwiększenie wartości nominalnej udziałów istniejących

b)     ustanowienie nowych udziałów (art. 257 § 2).

 

Kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł (200 udziałów po 500 zł. Spółka chce pozyskać nowy kapitał zakładowy na inwestycje i decyduje się na zwiększenie kapitału o 50 000 zł. Jak może to zrobić?

-   wzrost wartości nominalnej udziałów:  kapitał zakładowy = 150 000 : 200 udziałów po 750 zł

-   wzrost liczby udziałów kapitał zakładowy = 150 000 zł : 300 udziałów po 500 zł (utworzono 100 nowych udziałów)

         

Pokrycie udziałów      

 

Udziały mogą być pokryte poprzez środki pieniężne lub niepieniężne (aport). Jeśli nowe udziały obejmuje nowy wspólnik, to oprócz oświadczenia o objęciu udziałów musi wyrazić zgodę na przystąpienie do spółki na dotychczasowych zasadach.

 

Kto obejmuje nowe udziały?

 

Prawo poboru – prawo pierwszeństwa przysługuje w kolejności zgodnej z proporcją obejmowanych już udziałów (art. 258). Prawo poboru może być wyłączone lub ograniczone:

-   umową spółki (np. że przez pierwsze dwa lata wspólnicy rezygnują z prawa poboru)

-   uchwałą o podwyższeniu kapitału zakładowego (nowe udziały mogą zostać przekazane nowemu inwestorowi)

 

Wyłączenie prawa poboru wymaga więc zgody wyłączanego wspólnika, wyrażonej albo w umowie spółki, albo w uchwale o zwiększeniu kapitału zakładowego.

 

Art. 238 § 2: oświadczenie dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału lub udziałów wymaga formy aktu notarialnego.

 

c)     ze środków spółki

 

art. 191: część zysków można przekazać na rezerwy lub kapitały dodatkowe; uchwałą o zmianie umowy spółki można powiększyć kapitał zakładowy z kapitału rezerwowego lub zapasowego. Tworzy się z nich nowe udziały, lub powiększa wartość starych (art. 260)

 

W tym przypadku nowe udziały przysługują wspólnikom w stosunku do ich dotychczasowych udziałów i nie wymagają objęcia (art. 260 § 2).

 

 

          Art. 238 § 2: oświadczenie dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału lub udziałów wymaga formy aktu notarialnego.

 

·         Obniżenie kapitału zakładowego

 

Wspólnicy mogą podjąć decyzję o obniżeniu kapitału zakładowego w celu uzyskania środków pieniężnych. Uchwała o obniżeniu kapitału zakładowego musi określać wysokość, o jaką został on obniżony, oraz sposób obniżenia (art. 264).

 

O uchwalonym obniżeniu kapitału zakładowego zarząd niezwłocznie zgłasza do rejestru, wzywając wierzycieli do ewentualnego zgłoszenia sprzeciwu w ciągu 3 miesięcy (ci, którzy nie zgłoszą sprzeciwu – zgadzają się). Sprzeciw jest całkiem uzasadniony, bo pogorszeniu ulega majątek spółki a tym samym sytuacja wierzycieli. Wierzyciel, który zgłosił sprzeciw, musi być natychmiast spłacony lub zabezpieczony.

 

Sąd dopiero po sprawdzeniu, czy były zgłoszenia wierzycielom oraz ewentualne sprzeciwy, może wpisać obniżenie kapitału zakładowego do rejestru. Potem można wypłacić środki właścicielom.

zmiana umowy spółki z o.o.

 

Zawsze ma miejsce na zgromadzeniu wspólników, które podejmuje uchwałę w sprawie zmiany umowy spółki w obecności notariusza (forma aktu notarialnego). Art. 238: w zawiadomieniu i porządku obrad należy przedstawić podstawowe punkty zmiany umowy. Uchwała zapada kwalifikowaną większością głosów (2/3 za). Jeśli uchwała zmienia obowiązki lub uprawnienia wspólnika, musi mieć 2/3 głosów za i zgodę tej osoby.

 

Aby zmiana umowy była skuteczna, konieczny jest wpis do rejestru (art. 251 § 1). Zarząd zgłasza uchwałę do rejestru w ciągu 6 miesięcy od podjęcia. Zadaniem sądu jest ocena, czy uchwała jest zgodna z prawem.

zgromadzenie wspólników

 

Organ ten nie działa stale, tylko podczas zgromadzeń.

 

-         zwyczajne zgromadzenie wspólników – musi być zwołane w ciągu 6 miesięcy od końca roku obrotowego

-         nadzwyczajne zgromadzenie wspólników – każde inne niż zwyczajne J

 

Zwołuje je zarząd, zawiadamiając wspólników listem poleconym najpóźniej na 14 dni przed terminem. List zawiera szczegółowy porządek obrad (art. 239: w sprawach nie objętych porządkiem obrad nie można podjąć uchwały, chyba że jest obecny cały kapitał zakładowy i nikt nie wyraził sprzeciwu).

 

Zgromadzenie jest ważne bez względu na ilość przybyłych wspólników i reprezentowanych udziałów. Wyjątki:

-  powzięcie uchwały o połączeniu spółki

-  podział spółki

W obu przypadkach musi być obecna ponad połowa udziałów (art. 506).

 

Zgodnie z art. 174, 1 udział = 1 głos na zgromadzeniu. Umowa spółki może zakładać uprzywilejowanie wspólnika przyznając mu maksymalnie 3 głosy.

 

Zwykle głosowanie jest jawne. Może być tajne tylko:

-  jeśli dotyczy spraw osobowych

-  przy wyborze lub odwołaniu członków organów spółki lub pociąganiu ich do odpowiedzialności

-  na żądanie wspólnika

 

Uchwały zapadają bezwzględną większością głosów, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 264).

 

Zarząd może zadecydować, że nie ma sensu zwoływać zgromadzenia. Przedstawia wtedy wspólnikom pisemnie projekt uchwały, wspólnicy odpowiadają, czy są za, czy przeciw oraz czy zgadzają się na pisemne głosowanie. Jeśli wszyscy zgodzili się na pisemne głosowanie, zarząd podlicza oddane głosy i uchwała jest ważna. Jeśli choć jeden wspólnik nie zgodzi się na pisemne głosowanie, wyniki nie są ważne i trzeba zwołać zgromadzenie.

 

Ze zgromadzenia sporządza się protokół. Zgodnie z art. 248, notariusz musi być obecny przy podejmowaniu uchwał o:

-  zmianie umowy spółki

-  podziale spółki

-  połączeniu spółki z inną spółką

 

I. Kompetencje zgromadzenia wspólników

 

1)     kodeksowe (przysługują zawsze)

 

Uchwały wspólników wymaga (art. 228):

-         rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdań zarządu z działalności spółki, sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków

-         pociągnięcie do odpowiedzialności członków władz spółki (z tym, że jeśli upłynie rok od szkody i zgromadzenie tego nie uczyni, może to zrobić wspólnik i wystąpić o odszkodowanie dla spółki, art. 295)

-         zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego

-         nabycie i zbycie nieruchomości albo udziału w nieruchomościach, jeśli umowa nie stanowi inaczej

-         zwrot dopłat

 

-         Zgodnie z art. 299, przez pierwsze 2 lata od rejestracji spółki wydatki inwestycyjne są regulowane przez zgromadzenie: jeśli cena przewyższa ¼ kapitału zakładowego i nie jest niższa niż 50 000 zł.

 

Kapitał zakładowy = 3 000 000 zł, spółka zarejestrowana w 2002 r. Czy w dniu 30.04.2003 zarząd może zakupić urządzenie, którego wartość wynosi 100 000 zł?

Odp: tak, ponieważ 100 000 < ¼ kapitału zakładowego.

 

Rejestracja: 1999, kapitał zakładowy: 500 000 zł; czy zarząd może zakupić urządzenie za 40 000?

Odp: tak, bo minęły 2 lata, a 40 000 < ¼ kapitału zakładowego.

 

-         Rozporządzanie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania o wartości przekraczającej 2x kapitał zakładowy (art. 230); czyli jeśli zarząd chce zawrzeć umowę o wartości wyższej niż dwukrotność kapitału zakładowego, wymagana jest zgoda zgromadzenia, chyba że umowa stanowi inaczej

 

Jeśli do dokonania czynności prawnej jest (zgodnie z ustawą) potrzebna uchwała zgromadzenia wspólników, walnego zgromadzenia lub rady nadzorczej, a tej uchwały nie było – czynność nie jest ważna (art. 17). Zgoda ww. organów może w takim przypadku nastąpić po oświadczeniu woli w terminie 60 dni.

 

Jeśli zgoda była wymagana jedynie umową spółki, a nie ustawą, to czynność prawna jest ważna, ale może rodzić odpowiedzialność dyscyplinarną członków zarządu.

 

2)     względne (wynikają z umowy spółki)

Rada nadzorcza

 

To, czy działa rada nadzorcza, zależy od spółki. Jeśli jednak kapitał zakładowy przewyższa kwotę 500 000, a wspólników jest więcej niż 25, musi zostać powołany organ nadzorczy (rada nadzorcza lub komisja rewizyjna).

 

I. Kto powołuje radę nadzorczą?

        

-         wspólnicy (o ile umowa nie stanowi inaczej, art. 215)

-         wskazanie na zewnątrz (umowa wymienia organ zewnętrzny i mówi, że np. rada nadzorcza składa się z 5 osób, z czego jedną powołuje bank PKO, jedną minister finansów itd.)

 

II. Skład liczebny

 

         Co najmniej 3 osoby (art. 215). Górna granica nie jest sprecyzowana w kodeksie, jednak skład rady nie powinien przekraczać kilkunastu osób z powodu możliwych problemów z zarządzaniem.

 

III. Kto może być członkiem rady nadzorczej?

 

         Wyłączenia (art. 214): członkiem rady nie może być:

-  osoba karana (art. 18)

-  członek zarządu

-  prokurent

-  kierownik oddziału lub zakładu

-  główny księgowy, radca prawny, adwokat

-  każda osoba, której stanowisko podlega bezpośrednio członkowi zarządu lub likwidatorowi

 

Brak ograniczeń dotyczących kwalifikacji. Jedynie w przypadku rady nadzorczej spółek skarbu państwa, osoby chętne muszą zdać egzamin.

 

IV. Kadencja

        

Kadencja trwa 1 rok. Mandaty wygasają tak samo jak w przypadku zarządu.

 

V. Kompetencje

 

Rada pełni stały nadzór nad działalnością spółki w każdej jej dziedzinie działania (art. 219). Może więc badać wszystkie dokumenty spółki, żądać wyjaśnień i sprawozdań od zarządu oraz dokonywać rewizji stanu majątku spółki.

 

Rada nadzorcza zażądała aktów personalnych pracowników. Zarząd odmówił powołując się na politykę personalną jako kompetencję zarządu. Czy radzie należy się dostęp do danych?

Odp: tak, rada może żądać dowolnego dokumentu, chyba że informacja jest objęta tajemnicą państwową.

 

Rada nie może jednak ingerować w działalność zarządu. Zgodnie z art. 219 § 2 nie ma ona prawa wydawania zarządowi poleceń dotyczących zarządzania spółką.

 

·         Szczególne uprawnienia i obowiązki rady nadzorczej

 

-         ocena sprawozdań spółki

-         ocena wniosków o podział zysków i strat (zarząd sporządza, rada ocenia a wspólnicy zatwierdzają)

-         zaskarżanie uchwał zgromadzenia wspólników

-         prawo żądania zwołania zgromadzenia wspólników (art. 235 § 2); jeśli zarząd w ciągu 2 tygodni nie zwoła zgromadzenia, rada może sama to zrobić

 

Umowa spółki może rozszerzyć kompetencje rady, a w szczególności stwierdzić, że:

-         zarząd musi uzyskać zgodę rady nadzorczej przed dokonaniem pewnych czynności, np. inwestycja powyżej pewnej kwoty (art. 220)

-         rada ma prawo zawieszania w czynnościach członków zarządu

 

VI. Posiedzenia rady nadzorczej

 

Rada podejmuje swe czynności na posiedzeniach. KSH nie reguluje, jak często powinny się one odbywać. Z reguły mają miejsce 1x w miesiącu lub 1x na dwa miesiące, w siedzibie spółki.

 

W posiedzeniu biorą udział tylko członkowie rady, podejmując uchwały zazwyczaj bezwzględną większością głosów (kodeks tego nie reguluje).

 

ZARZĄD SPÓŁKI 

 

Jest to organ, który musi istnieć w każdej spółce z o.o.

 

I. Powoływanie zarządu

 

Zarząd jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników (art. 201 § 4), choć umowa spółki może przewidzieć inne sposoby powołania zarządu:

 

-         powołanie przez radę nadzorczą

-         powołanie przez uprzywilejowanego wspólnika

-         konkurs rozstrzygany przez radę nadzorczą

-         wskazanie umowy na zewnątrz (zdarza się dość rzadko; umowa wskazuje liczebny skład zarządu, a następnie poszczególnych członków mianują różne osoby, np. minister finansów, prezes banku etc.)

 

II. Skład zarządu

 

         Zarząd może być jedno lub wieloosobowy. Nie ma górnej granicy (art. 201 § 2).

        

Członkiem zarządu może być wspólnik lub osoba z zewnątrz, za wyjątkiem osób  skazanych prawomocnym wyrokiem za przestępstwa:

-  przeciwko mieniu (np. zagarnięcie mienia),

-  przeciwko dokumentom (np. fałszerstwa),

-  przeciwko obrotowi gospodarczemu.

Zakaz jest ważny przez 5 lat od momentu skazania (art. 18 § 2)

 

         Nie ma bariery wykształcenia ani obywatelstwa (za wyjątkiem np. towarzystw ubezpieczeniowych lub banków, gdzie jest wymóg posiadania obywatelstwa polskiego).

 

III. Kadencja zarządu

 

Art. 202 § 1: mandat wygasa z dniem upływu roku od zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy pełny rok obrotowy uczestnictwa i pełnienia funkcji członka zarządu.

 

Rok obrotowy w PL pokrywa się z rokiem kalendarzowym; musi mieć co najmniej 12 kolejnych  miesięcy rozliczeniowych. Jeśli spółka powstaje w drugiej połowie roku obrotowego, to sprawozdanie za miesiące do końca roku można połączyć z następnym rokiem obrotowym. Możliwość wydłużenia lub skrócenia roku obrotowego dotyczy tylko pierwszego roku działalności spółki. Każdy kolejny musi mieć dokładnie 12 miesięcy następujących po sobie.

 

Czyli: rok obrotowy trwa od powstania spółki do bilansu, a potem od bilansu do bilansu.

 

Spółka została zarejestrowana 15.07.2002. W tym dniu rozpoczyna kadencję pierwszy zarząd spółki (3-osobowy). Kiedy wygasa ich mandat? (zał.: rok obr. = rok kalend.). Odp.: 31.12.2002 kończy się rok kalendarzowy, ale nie jest to 12 miesięcy następujących po sobie. Sprawozdania za miesiące od lipca do grudnia można połączyć z następnym rokiem (2003). 31.12.2003 zakończy się rok obrotowy spółki, i liczący de facto 18 miesięcy. Następnie należy jeszcze sporządzić sprawozdania finansowe i czekać na ich zatwierdzenie (art. 202 § 1). Zgromadzenie wspólników zatwierdzające bilans musi się odbyć w ciągu 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego (art. 231), czyli najpóźniej 30.06.2003. Jeśli zatwierdzi ono bilans za ten okres, to wtedy dopiero wygasają mandaty członków zarządu. Na tym samym zgromadzeniu należy powołać nowy zarząd.

 

Nowy zarząd może być powołany w tym samym składzie osobowym, co stary. Umowa może postanowić, że powołuje się członków zarządu np. na 5 lat obrotowych.

 

Spółka powstałą 15.01.02, rok obr. = rok kalend., kadencja zarządu = 5 lat.31.12.2006 zakończy się V rok obrotowy spółki, a najpóźniej 30.06.2007 odbędzie się zgromadzenie wspólników. Zarząd składa się z 3 członków:

1: powołany 15.01.2002, pracuje cały czas

2: powołany w 2004 roku, na miejsce innej osoby, która złożyła rezygnację

3: okazał się nieuczciwy, co wyszło na jaw w 2005 roku

 

Pytanie: czy mówiąc o 5-letniej kadencji zarządu mamy na myśli cały zarząd czy poszczególnych jego członków? Czy 30.06.2007 wygasają mandaty wszystkich członków, czy tylko jednego?

 

Odp.: zależy to od sformułowania umowy spółki: art. 202 § 2: jeśli członek zarządu powołany jest na więcej niż rok, to mandat wygasa z dniem zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie. Oznacza to, że jeśli nic nie zapiszemy w umowie, to każdemu z członków liczy się kadencję oddzielnie. Jeśli zapiszemy „okres wspólnej kadencji”: odwołuje się wszystkich jednocześnie.

 

·         Odwołanie członka zarządu:

 

Członek zarządu może być w każdej chwili odwołany uchwałą wspólników. Umowa spółki może ograniczyć prawo odwołania członka zarządu do ważnych powodów (art. 203). Odwołanie nie pozbawia go roszeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego dotyczącego funkcji członka zarządu.

 

         Członka zarządu ze spółką może:

-         umowa o zarządzanie (rządzi nią kodeks cywilny)

-         kontrakt menedżerski

-         umowa o pracę

 

Zgodnie z art. 203, jeśli członka zarządu łączy umowa o pracę lub umowa prawa cywilnego, to jeśli przestaje być pracownikiem spółki, musi jeszcze wygasnąć stosunek pracy (okres wypowiedzenia). Jeśli zawarto umowę menedżerską, strony powinny zawrzeć porozumienie w umowie (np. że z chwilą odwołania X przestaje być menedżerem i dostaje odprawę).

 

IV. Kompetencje zarządu

 

         Art. 201: zarząd:

-  prowadzi sprawy spółki (zarządza spółką, podejmuje decyzje majątkowe, organizacyjne, personalne itd.)

-  reprezentuje spółkę (składa oświadczenia woli w obrocie cywilno-prawnym)

 

Nie ma przepisów, które w sposób wyczerpujący wymieniają uprawnienia zarządu. Sfera ta może być  opisana w sposób negatywny, np. „kompetencje zarządu to wszystko to, co kodeksem i umową spółki nie zostało przekazane do kompetencji innych organów”.

 

Zasada domniemania kompetencji zarządu: zarząd ma ogromną swobodę działania, zawsze należy domniemywać kompetencje zarządu, a nie konieczność zwoływania zgromadzenia.

 

V. Reprezentacja spółki

 

Jeśli zarząd jest wieloosobowy, zasady reprezentowania spółki określa umowa spółki. Może ona postanowić, że np. każdemu przysługuje prawo jednoosobowej reprezentacji, lub że prezes zarządu może podejmować decyzje sam, a reszta zarządu we dwie osoby, itd. Jeśli umowa nic nie postanawia (art. 205), składać oświadczenia woli w imieniu spółki może:

-  dwóch członków zarządu łącznie, lub:

-  jeden członek zarządu z prokurentem

 

Naruszenie tej zasady oznacza nieważność umowy.

 

Dokumentem potwierdzającym sposób reprezentacji jest wyciąg sądowy z krajowego rejestru sądowego.

 

W umowie między spółką a członkiem zarządu, spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany przez zgromadzenie wspólników (art. 210). Jest to wyjątek od zasady reprezentacji spółki przez zarząd, mający na celu ochronę spraw spółki.

 

W umowie między jedynym wspólnikiem danej spółki a tą spółką: umowa wymaga formy pisemnej z notarialnym poświadczeniem podpisu, co uniemożliwia antydatowanie umów (art. 173).

 

W przypadku, gdy jedyny wspólnik jest też jedynym członkiem zarządu, to umowa między nim a jego spółką wymaga formy aktu notarialnego (art. 173 § 2).

 

O każdej powyższej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając do sądu wypis z aktu notarialnego (każdy może się więc dowiedzieć i zapoznać z umowami pomiędzy wspólnikiem a spółką) (art. 173 § 3).

 

·         Prokura

 

Art. 109 ¹ KC: prokura to pełnomocnictwo, którego może udzielić każdy, kto jest wpisany do krajowego rejestru przedsiębiorców. Jest to najszersze ze wszystkich pełnomocnictw, obejmuje umocowanie sądowe i pozasądowe.

 

Art. 109 ⁹ KC: do zbycia przedsiębiorstwa, oddania do czasowego korzystania oraz do zbywania, nabywania lub obciążenia nieruchomości nie wystarcza prokura, wymaga się do tych czynności odrębnego upoważnienia.

 

Ograniczenie prokurenta nie jest skuteczne, chyba że _______________ art. 109 ³ KC

 

Prokura musi być ujawniona w rejestrze sądowym.

 

VI. Czynności zarządu:

 

·         Zwoływanie zgromadzenia wspólników

 

Zwykle jest to kompetencja zarządu, który może zwołać zgromadzenie kiedy uzna, że jest taka potrzeba.

 

Czasem zarząd jest zobowiązany zwołać zgromadzenie:

1)   raz w roku: zwyczajne zgromadzenie wspólników, podsumowujące rok obrotowy, najpóźniej 6 miesięcy po zakończeniu roku obrotowego (art. 231)

2)   jeśli strata bilansowa przewyższa: połowę kapitału zakładowego + sumę kapitału zapasowego + sumę kapitału rezerwowego, zarząd musi zwołać zgromadzenie w celu podjęcia decyzji co do dalszej działalności (art. 233). Nie jest to jeszcze przesłanka do ogłoszenia upadłości, ale szansa oceny perspektyw i ewentualnie możliwość decyzji o rozwiązaniu i likwidacji spółki

3)   gdy z wnioskiem o zwołanie zgromadzenia występuje uprawniona osoba:

-      rada nadzorcza

-      komisja rewizyjna

-      wspólnicy posiadający ponad 1/10 udziałów w kapitale zakładowym

 

Zarząd ma wtedy 2 tygodnie na zwołanie zgromadzenia.

 

·         Zaskarżenie uchwały zgromadzenia wspólników

 

Zgodnie z art. 250, prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników przysługuje m.in.:

-         radzie nadzorczej

-         komisji rewizyjnej

-         zarządowi

-         poszczególnym członkom ww. organów

Zarząd odpowiada za to, że wykonywał uchwałę zgromadzenia, która nie była zgodna z prawem. W związku z tym, członek zarządu ma obowiązek zaskarżenia niezgodnej z prawem uchwały.

 

X chce się zatrudnić w spółce, w której jest jedynym wspólnikiem i jedynym członkiem zarządu argumentując, że jego wynagrodzenie będzie kosztem dla spółki i dodatkowo uzyska pewien staż. Czy jest to możliwe?

Odp: Nie. Nie jest możliwe nawiązanie stosunku pracy między spółką a osobą, która jest w niej jedynym wspólnikiem i jedynym członkiem zarządu, ponieważ brak wtedy elementu podporządkowania wymaganego w stosunku pracy. Nie można więc zatrudnić się w swojej 1-osobowej spółce.

 

·         Zakaz działalności konkurencyjnej

 

Członkowie zarządu nie mogą bez zgody spółki działać jako (art. 211):

-  wspólnik sp. cywilnej lub osobowej

-  członek organu spółki kapitałowej

-  członek organu konkurencyjnej osoby prawnej

Zakaz ten obejmuje też udział w konkurencyjnej spółce kapitałowej w przypadku posiadania przez członka zarządu ponad 10% udziałów tej spółki.

 

Brak kodeksowej definicji konkurencji. Zwykle przyjmuje się, że jest to podmiot, którego produkt trafia do tych samych odbiorców i w ten sam sposób spełnia ich potrzeby.

Ewentualnej zgody na działalność konkurencyjną udziela organ uprawniony do powołania zarządu (art. 211 § 2).

 

·                     Podejmowanie uchwał

 

Każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzić sprawy spółki. Bez uprzedniej uchwały zarządu, może on prowadzić sprawy nie przekraczające zwykłych czynności zarządu (art. 208).

 

Najlepiej od razu ustalić w umowie spółki, w jakich przypadkach potrzebna jest uchwała zarządu, np. zatrudnienie pracownika, zawarcie umowy powyżej pewnej kwoty itp.

 

Uchwały zapadają bezwzględną większością głosów.

sytuacja prawna wspólników

I. Obowiązki wspólników

Uregulowane przez KSH:

1. obowiązek pokrycia udziału w kapitale zakładowym

2. obowiązek wyrównania brakującej wartości aportu (w przypadku wniesienia aportu) (art. 175 KSH)

Zapisane w umowie za zgodą wspólnika:

3. obowiązek dopłaty (art. 177-179 KSH)

Dopłaty to jeden ze sposobów uzyskania przez spółkę dodatkowych środków finansowych. W zamian za wniesienie dopłat nie otrzymuje się dodatkowych udziałów. W sensie ekonomicznym są pożyczką udzielaną spółce przez wspólników, w sensie prawnym nie mają jednak nic wspólnego z pożyczką.

Inicjatywa pochodzi od zarządu. Występuje on do zgromadzenia wspólników, które określa wysokość i terminy dopłat uchwałą wspólników (potrzebna bezwzględna większość głosów). Dopłaty obciążają wszystkich wspólników.

· Wysokość dopłat:

Dopłaty powinny być uiszczane przez wspólników równomiernie w stosunku do ich udziałów (art. 177 § 2 KSH), a ich wysokość musi być zapisana w umowie spółki (np. maksymalna kwota dopłat to ½ objętych udziałów).

Kapitał zakładowy = 200 000. Wspólnicy zobowiązani są do dopłat w wysokości 2x objęte udziały. Ile środków maksymalnie można uzyskać z dopłat? 400 000, bo 2×200 000.

Zgromadzenie wspólników uchwala łączną sumę dopłat = 220 000. Jak to rozłożyć? „A” ma 20% udziałów, wnosi więc 20% z 220 000, czyli 44 000 dopłaty. „B” ma 40 % i wpłaca 88 000 itd.

· Termin dopłat:

Termin ustalają wspólnicy, np. miesiąc. Jeśli w tym czasie wspólnik nie wniesie dopłaty, to zgodnie z art. 178 § 2 KSH grożą mu wysokie odsetki (13%) oraz wyrównanie powstałej szkody.

· Zwrot dopłat:

Spółka ma obowiązek zwrotu dopłat, chyba, że były one potrzebne na pokrycie straty bilansowej (art. 179 KSH). Zwrot dopłat należy ogłosić w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a wypłata może nastąpić dopiero po 3 miesiącach od dnia ogłoszenia zwrotu.

Dopłaty mogą być uchwalane dowolnie często, nie można jednak przekroczyć maksymalnej kwoty ustalonej umową spółki.

Jeżeli wspólnik ma ponad 50 % udziałów, to bez jego głosu nie można podjąć uchwały o dopłatach.

4. obowiązek świadczeń niepieniężnych związanych z udziałem (art. 176 KSH)

W umowie wspólnik może zobowiązać się do powtarzających się świadczeń niepieniężnych. W umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń.

W zamian za te świadczenia otrzymuje się wynagrodzenie (nie większe, niż stawki rynkowe), nawet gdy bilans nie wykazuje zysku.

Zobowiązanie musi być wykonywalne, co oznacza, że nie może zostać odwołane dopóki działa spółka lub do momentu zmiany umowy spółki.

Zgodnie z art. 176 § 3 KSH, jeśli wspólnik zobowiązał się do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, to zbycie udziału lub jego części bądź obciążenie udziału, może nastąpić jedynie za zgodą spółki, chyba, że umowa spółki stanowi inaczej. W przypadku zbycia udziału, obowiązek świadczeń niepieniężnych przechodzi na nabywcę.

Istotne jest odróżnienie obowiązku świadczeń niepieniężnych od aportu. Za aport otrzymujemy udziały, a za świadczenie tylko wynagrodzenie.

II. Uprawnienia wspólników

a) majątkowe

1. Prawo do uczestnictwa w zyskach (prawo do dywidendy)

Z zyskiem mamy do czynienia wtedy, gdy sprawozdanie finansowe na koniec roku obrachunkowego wykazuje zysk = nadwyżkę aktywów nad pasywami (zysk brutto). Po odprowadzeniu podatku – zysk netto. Moment bilansowy to koniec roku obrotowego, czyli dzień, na który sporządza się sprawozdanie.

Sprawozdanie finansowe sporządza zarząd (niekoniecznie osobiście). Ma na to trzy miesiące od końca roku obrotowego, co oznacza, że sprawozdanie musi być gotowe najpóźniej do 31 marca (w PL rok obrotowy pokrywa się zwykle z kalendarzowym). Następnie ocenia je rada nadzorcza lub komisja rewizyjna. Ostatecznie zatwierdza je zgromadzenie wspólników, które musi się odbyć przed upływem 6 miesięcy od końca roku obrotowego.

Art. 191 KSH: wspólnik ma prawo do udziału w zysku przeznaczonym do podziału. Część lub całość zysku odprowadza się np. na kapitał rezerwowy czy na fundusz rozwoju. Może się więc zdarzyć, że, mimo iż sprawozdanie wykazuje zysk, wspólnicy nie otrzymają dywidendy.

Jeśli umowa nie stanowi inaczej, udział w zyskach jest proporcjonalny do udziału w spółce (art. 191 § 3 KSH).

Art. 192 KSH: kwoty do podziału nie mogą być większe, niż: zysk za ostatni rok obrotowy + środki przekazane na rezerwy w poprzednich latach – strata.

Za rok 1999 zysk netto wynosił 200 000 zł, z czego na fundusz rezerwowy przekazano 120 000 zł. Do podziału 80 000 zł.

W 2000 r.: strata 300 000 zł.

W 2001 r.: zysk 20 000 zł, całość przekazana na fundusz rezerwowy, do wypłaty 0 zł.

W 2002 r.: zysk 400 000 zł.

Pyt: jaką kwotę można przeznaczyć do podziału za 2002 r.? Czy można całość, czyli 400 000?

Nie. Zgodnie z art. 192 KSH do podziału możemy przeznaczyć:

400 000 zysku – 300 000 straty + 140 000 na fundusze rezerwowe w ostatnich latach = 240 000 zł.

W spółce akcyjnej na wypłatę dywidendy może być przeznaczony zysk z kapitałów rezerwowych utworzonych w okresie nie przekraczającym trzech ostatnich lat obrotowych. Dla sp. z o.o. nie ma takiego przepisu.

2 lutego 2003 X sprzedaje swoje udziały Y’owi. Bilans za 2002 r. wykazuje 1 000 000 zł zysku. Zgromadzenie zatwierdzające sprawozdanie za 2002 r. odbywa się 5 czerwca 2003 i decyduje, że 900 000 zł zostanie przekazane na dywidendy. Pyt: Komu się należy dywidenda: X’owi czy Y’owi? Y’owi, mimo że w 2002 nie był wspólnikiem, ponieważ:

Prawo do udziału w zyskach nie jest związane z osobą, tylko z udziałem w spółce. Zgodnie z art. 193 KSH, uprawnionymi do dywidendy za dany rok obrotowy są wspólnicy, którym udziały przysługiwały w dniu dywidendy.

· Dzień dywidendy:

Dzień, w którym ustala się listę wspólników uprawnionych do dywidendy. Wg kodeksu jest to dzień uchwały o podziale zysku. Jeśli umowa na to zezwoli, zgromadzenie wspólników może ustalić dzień dywidendy inaczej, np. stwierdzić, że ustala się dzień dywidendy na 25 lipca 2003. Dzień dywidendy można wyznaczyć tylko wprzód, i nie dalej niż 2 miesiące od daty podjęcia uchwały.

· Zaliczka na poczet dywidendy:

Zgodnie z art. 194 KSH umowa spółki musi przewidzieć możliwość wypłaty zaliczki na poczet dywidendy. Zarząd może wypłacić wspólnikom zaliczkę, jeżeli spółka posiada środki wystarczające na wypłatę. Żeby można było wypłacić zaliczkę, za ubiegły rok obrotowy nie mogło być straty (art. 195 KSH).

· Termin wypłaty dywidendy:

Nie jest określony przez kodeks. Może być ustalony uchwałą zgromadzenia wspólników. Jeśli nie podjęto takiej uchwały – dywidendę należy wypłacić niezwłocznie, nie później, niż 3 miesiące od daty ogłoszenia.

2. Prawo do udziału w majątku spółki po jej likwidacji

Po likwidacji spółki najpierw spłaca się wierzycieli, a to, co zostanie, jest dzielone między wspólników proporcjonalnie do ich udziałów (art. 286 KSH). Zasady uczestnictwa można też określić w umowie spółki jako inne niż proporcjonalne.

Aportu się nie zwraca (fizycznie). Zwrotowi podlega określony procent uczestnictwa w ogólnej masie majątkowej spółki.

3. Prawo domagania się zwrotu dopłat

4. Prawo do wynagrodzenia za przekazywanie świadczeń niepieniężnych

5. Prawo rozporządzania udziałem

Udział to prawo majątkowe uzyskane przez wspólników na skutek podpisania umowy i wniesienia wkładu. Jest to prawo zbywalne.

Rozporządzanie udziałem obejmuje sprzedaż, zamianę udziału na inne prawo, darowiznę, obciążenie udziału (zastaw lub użytkowanie).

· Zasada swobody rozporządzania udziałem: wspólnik może swobodnie rozporządzać udziałem, chyba że umowa spółki nakłada ograniczenia.

· Ograniczenia:

Art. 182 KSH: swobodę rozporządzania udziałem umowa spółki może ograniczyć w następujący sposób:

- zastrzeżenie prawa pierwszeństwa zakupu udziałów przez pozostałych wspólników

- zakaz nabycia udziału przez osobę karaną

- wymóg dotyczący kwalifikacji nabywcy udziału (np. wyższe wykształcenie inżynierskie w przypadku biura projektowego)

- uzależnienie od zgody spółki

Jeśli uzależniono możliwość zbycia udziału od zgody spółki: art. 182 § 3 KSH opisuje specjalną procedurę postępowania. Zgoda zarządu musi być na piśmie. Jeśli zarząd nie wyrazi zgody – § 4 zakłada możliwość odwołania się do sądu. Zgodę może wyrazić sąd rejestrowy, jeśli istnieją ważne powody. Następnie spółka może w określonym terminie przedstawić nabywcę. Jeśli tego nie zrobi – cenę i osobę nabywcy ustala sąd rejestrowy.

Uzależnienie od zgody spółki służy ochronie interesów spółki, np. przed sprzedażą udziałów konkurencji. Jeśli ktoś naprawdę musi sprzedać swoje udziały i nie ma w zamyśle działania na szkodę spółki, to jego żądania są w pełni zaspokajane działaniem sądu.

Wspólnik X ma 100 udziałów po 1 000 zł każdy. Sprzedaje je Y’owi za cenę 25 000. Czy sprzedaż udziałów wartych
100 000 za 25 000 jest zgodna z prawem? Odp: tak, ponieważ cena nabycia jest ustalana między sprzedającym a kupującym

b) niemajątkowe (korporacyjne)

1. Prawo kontroli spółki (art. 212 KSH)

Służy każdemu wspólnikowi i upoważnia go do:

- przeglądania ksiąg i dokumentów spółki

- sporządzania bilansu dla swego użytku

- żądania wyjaśnień od zarządu

W tym celu wspólnik może działać sam lub wraz z upoważnioną przez siebie osobą (np. ekspertem w danej dziedzinie). Wspólnik nie może jednak upoważnić kogoś innego do samodzielnego przeglądania ksiąg i korzystania z prawa kontroli.

Zarząd może odmówić wspólnikowi prawa kontroli, jeśli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta zdobyte informacje w celach sprzecznych z interesem spółki i wyrządzi przez to spółce znaczną szkodę (art. 212 § 2).

Jeśli wspólnikowi odmówiono dostępu do informacji, może on żądać, aby w ciągu 1 miesiąca zwołano zgromadzenie wspólników w celu podjęcia decyzji, czy obawa istnieje czy nie. Jeśli wspólnicy uznają, że nie ma obawy, zobowiązuje to zarząd do udzielenia wspólnikowi informacji. Jeśli jednak zgromadzenie odmawia wspólnikowi prawa kontroli, to może on złożyć wniosek do sądu o zobowiązanie zarządu do udostępnienia informacji (w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia o uchwale).

Umowa spółki może ograniczyć prawo indywidualnej kontroli przez wspólników wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są oba poniższe warunki:

- istnieje rada nadzorcza lub komisja rewizyjna

- wspólnicy wyrzekają się prawa kontroli na rzecz organu nadzoru.

Ma to zastosowanie głównie w bardzo dużych spółkach, których funkcjonowanie może zostać sparaliżowane przez ilość wspólników chcących samemu kontrolować spółkę.

2. Prawo uczestnictwa i głosowania na zgromadzeniu wspólników

Wspólnik może, ale nie musi uczestniczyć w zgromadzeniu.

Art. 238: o zwołaniu zgromadzenia i porządku obrad informuje się listem poleconym wysłanym co najmniej na 14 dni przed datą zgromadzenia. Po odbytym zgromadzeniu wysyła się również list polecony w celu podsumowania, jakie uchwały podjęto.

· Pełnomocnictwo:

Jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej, wspólnicy mogą uczestniczyć w zgromadzeniu i wykonywać prawo głosu przez pełnomocników (art. 243 § 1). Pełnomocnictwa udziela się na piśmie pod rygorem nieważności. Członek zarządu i pracownik spółki nie mogą być pełnomocnikami.

· Głosowanie:

Art. 242: na każdy udział o równej wartości nominalnej przypada 1 głos. Na każde 100 zł wartości nominalnej udziału o nierównej wartości przypada 1 głos.

W spółce jest 4 wspólników. Ile głosów na zgromadzeniu mają poszczególni z nich?

 

1 udział 30 000 zł - 300 głosów Gdyby: 30 udziałów po 1000 zł - 30 głosów

1 udział 70 000 zł - 700 głosów 70 udziałów po 1000 zł - 70 głosów

1 udział 40 000 zł - 400 głosów 40 udziałów po 1000 zł - 40 głosów

1 udział 80 000 zł - 800 głosów 80 udziałów po 1000 zł - 80 głosów

Uchwały zgromadzenia zapadają bezwzględną większością głosów, chyba że kodeks lub umowa spółki stanowi inaczej.

Bezwzględna większość głosów: powyżej 50% głosów oddanych

Zwykła większość: więcej głosów za niż przeciw

Większość kwalifikowana: 2/3, 3/4, 4/5 itd.

3. Prawo zaskarżenia uchwały zgromadzenia wspólników

Uchwały zgromadzenia muszą być zgodne z prawem i z interesem spółki. Zaskarżenie uchwały zgromadzenia to możliwość wytoczenia do sądu okręgowego:

1) powództwa o uchylenie uchwały – jeśli uchwała jest sprzeczna z umową spółki, bądź z dobrymi obyczajami (zasady uczciwego prowadzenia biznesu) i godzi w interes spółki lub mająca na celu pokrzywdzenie wspólnika (art. 249 KSH)

2) powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały – jeśli uchwała jest sprzeczna z prawem (art. 252 KSH)

Prawo wytoczenia powództwa:

- przysługuje każdemu wspólnikowi niezależnie od ilości posiadanych udziałów

- wymaga legitymacji czynnej, czyli określonego zachowania (art. 250 KSH):

§ wspólnik musi głosować przeciwko uchwale

§ musi zgłosić sprzeciw wobec uchwały i musi to zostać zaprotokołowane po podliczeniu głosów

Czy wspólnik nieobecny na zgromadzeniu może zaskarżyć jego uchwałę?

- tak – jeśli został bezzasadnie niedopuszczony do udziału w zgromadzeniu (np. nie wpuszczono go na salę) (art. 250)

- tak – jeśli głosowanie odbywa się niezgodnie z porządkiem obrad

- tak – jeśli zgromadzenie zostało wadliwie zwołane (np. wspólnik nie został poinformowany w odpowiednim terminie)

- nie – jeśli wspólnik nie uczestniczył w zgromadzeniu z jakichś innych przyczyn

· Terminy wystąpienia z powództwem

1) uchylenie uchwały – 1 miesiąc od dnia otrzymania wiadomości o uchwale lub dowiedzenia się o odbytym zgromadzeniu (art. 251 KSH)

2) stwierdzenie nieważności uchwały – 6 miesięcy od dnia od dnia otrzymania wiadomości o uchwale , nie później niż z upływem 3 lat od powzięcia uchwały

4. Prawo żądania zwołania zgromadzenia wspólników

Wspólnik nie może sam zwołać zgromadzenia. Może jedynie żądać jego zwołania, jeśli ma co najmniej 1/10 część udziałów w kapitale zakładowym. Żądanie takie należy złożyć zarządowi na piśmie, najpóźniej na miesiąc przed planowanym terminem zgromadzenia (art. 236). Jeśli zgromadzenie nie zostanie zwołane w ciągu 2 tygodni od złożenia wniosku, to wspólnik może wystąpić do sądu o upoważnienie do zwołania zgromadzenia wspólników.

III. Kiedy przestajemy być wspólnikiem?

- sprzedanie udziałów

- rozwiązanie spółki

- śmierć wspólnika

- wyłączenie wspólnika (wbrew jego woli; jest to termin prawny oznaczający pozbawienie wspólnika prawa dalszego uczestnictwa w sp. z o.o.)

· Przesłanki wyłączenia wspólnika określają art. 266 i 269:

- za wyłączeniem muszą przemawiać ważne powody

- przeciwko wspólnikowi muszą wystąpić wszyscy pozostali wspólnicy, a ich udziały muszą przekraczać ½ kapitału zakładowego spółki (umowa spółki może złagodzić ten warunek zapisem, że przeciwko wspólnikowi nie muszą występować wszyscy pozostali, lecz dowolna ich liczba pod warunkiem, że w sumie mają ponad połowę udziałów).

Art. 266 § 3: udziały wspólnika wykluczonego muszą być przejęte przez wspólników lub osoby trzecie. Występując o wykluczenie wspólnika spółka musi jednocześnie wskazać nabywcę udziałów. Cena przejęcia ustalana jest przez sąd na podstawie rzeczywistej wartości w dniu doręczenia pozwu. W wyroku sąd orzeka o wyłączeniu wspólnika i jednocześnie wyznacza termin, w którym ma być zapłacona cena za udziały. Jeśli podana kwota nie zostanie zapłacona w terminie, to orzeczenie o wyłączeniu wspólnika jest bezskuteczne (art. 267 § 1). Ma to na celu ochronę interesu wspólnika np. na wypadek zmowy przeciwko niemu.

1. SPÓLKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ

Art. 151 KSH: spółka z.o.o. może być utworzona przez jedną bądź więcej osób, w dowolnym celu nie wykraczającym poza prawo. Chyba, ze ustawa stanowi inaczej (część działalności jest uregulowana w szczegółowy sposób i nie może działać w formie spółek z.o.o np.: banki, giełdy, towarzystwa ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne).

Zakładając spółkę musimy określić rodzaj działalności, następnie sprawdzić czy można ją wykonywać w spółce z.o.o. oraz czy reguluje ją inna ustawa.

Art. 151 § 2 KSH: spółka z.o.o. nie może być zawiązana przez inną jednoosobową spółce z.o.o.

Można utworzyć nieograniczoną liczbę jednoosobowych spółek z.o.o. jeśli ma się na to ochotę i pieniądze.

Właścicielem majątku osoby prawnej jest sama osoba prawna, a nie wspólnicy. De facto z punktu widzenia ekonomicznego właścicielami spółki są jej wspólnicy.

Art. 151 § 4 KSH: z chwilą rejestracji wspólnicy przestają odpowiadać za zobowiązania spółki. Jeśli są zaległości podatkowe to wspólnicy też nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Art. 163 KSH: tworzenie spółki z.o.o.:

1. zawarcie umowy spółki

2. zgromadzenie kapitału zakładowego

3. ustanowienie władz spółki ( powołanie zarządu i organu nadzoru, jeśli jest on obowiązkowy bądź potrzebny)

4. wpis do Rejestru Sądowego

1. Zawarcie umowy sp. z.o.o.

Umowa: jest wyrazem wzajemnych powiązań wspólników, jak również wyznacza ramy organizacyjne działania całego podmiotu. Wymaga bez wyjątku formy aktu notarialnego.

Art. 157 KSH: „Umowa spółki z.o.o. powinna określać:

- firmę i siedzibę spółki

- podmiot działalności spółki

- wysokość kapitału zakładowego

- czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział

- liczbę i nominalną wartość udziałów objętych przez poszczególnych wspólników

- czas trwania spółki, jeśli jest ograniczony

Umowa powinna być dostosowana do potrzeb wspólników i spółki. Powinna dokładnie określać kompetencje zarządu, właścicieli i inne.

a) Firma i siedziba spółki (art. 632 KSH)

Pojęcie firmy dotyczy tylko spółek prawa handlowego. Od września wchodzą nowe zasady regulujące działanie firmy. Nazwy firm są zastrzeżone.

Art. 160 KSH: nazwa może być obrana dowolnie, nie może jednak wprowadzać w błąd co do działalności firmy.

Art. 43 KC: przedsiębiorca działa pod firmą. Wszyscy przedsiębiorcy prowadzą firmy. Muszą być one wpisane w odpowiednim rejestrze. Firmy muszą odróżniać się od innych firm. Nie mogą być dublowane nazwy. Musimy wyróżnić np.: terytorium bądź branże w jakiej działa firma (pojęcia bardzo miękkie). Firma nie może wprowadzać w błąd co do działalności, siedziby, przedsiębiorcy, terytorium. Firma nie może być zbyta.

Jeśli inny przedsiębiorca posługuje się firmą innej (naruszenie firmy kogoś innego) ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą. Możemy w takiej sytuacji zastrzec nasz znak towarowy.

b) Przedmiot działalności spółki

Określenie rodzaju działalności, jaką spółka będzie prowadzić ( najczęściej działalność gospodarcza). Trzeba podać co najmniej rodzaj działalności (np.: działalność handlowa).

Zarząd spółki nie może zarządzać innej działalności, np.: usługowej czy wykonawczej. Żeby to robić należy zmienić umowę założycielską (decyzja wspólników).

Przedmiot działalności musi być zarejestrowany w Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczych.

c) Kapitał zakładowy spółki

To suma środków, w którą wspólnicy wyposażają spółkę, aby mogła ona prowadzić działalność i osiągać zyski (jeśli celem spółki jest działalność gospodarcza).

Art. 154 KSH: kapitał zakładowy nie może być mniejszy niż 50tyś złotych. Dotychczas to było 4000 zł. Nie ma określonej górnej granicy kapitału zakładowego. Są to nowe regulacje. Jeśli jakaś spółka nie spełnia tego warunku to w przeciągu 3 lat musi podwyższyć swój kapitał zakładowy do 25 tyś zł, a w ciągu 5 lat do całości 50 tyś zł. Jeśli spółka nie spełni tego warunku zostanie automatycznie wykreślona w rejestru sądowego.

Każdy kapitał zakładowy dzieli się na udziały, które odzwierciedlają wkłady wspólników. Łączna wartość udziałów wszystkich wspólników zawsze wynosi tyle ile wnieśli oni do spółki jako kapitał zakładowy.

Kapitał zakładowy służy do finansowania działalności spółki. Czyli mogą być to rachunki, pensje itd.

Spółka z.o.o. odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem spółki. Czyli nie tylko wysokością kapitału zakładowego, ale tym wszystkim, co wypracowała, osiągnęła i zarobiła podczas całej działalnościJ.

Pierwszym i podstawowym obowiązkiem wspólników jest pokrycie/ wniesienie wkładów na kapitał zakładowy. Wkłady mogą mieć charakter pieniężny bądź niepieniężny (aportowy).

Art. 158 KSH: umowa spółki musi dokładnie określać podmiot wkładu oraz osobę wspólnika wnoszącego aport, jak również liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów.

Art. 14 § 1 KSH: przedmiotem wkładu do spółki kapitałowej nie może być:

- prawo niezbywalne

- świadczenie pracy lub usługi

Tylko w spółce cywilnej można wnieść osobistą pracę jako aport.

Przedmiotem aportu mogą być:

- własność nieruchomości, jak i każdej rzeczy ruchomej

- prawo użytkowania wieczystego

- patenty i licencje

- papiery wartościowe

- know-how. Wiedza szczególna nie może być własnością tylko jednego wspólnika. Jeśli wspólnicy zgadzają się na wniesienie przez któregoś know-how jako aportu to musi być on dokładnie określony. Musi dany wspólnik powiedzieć na czym polega dana wiedza, musi być ona do dyspozycji całej spółki. Musi ta wiedza zostać spisana (głównie na wypadek śmierci wspólnika). Można to opatentować, ale wtedy podlega to publicznemu ogłoszeniu.

Wycena aportu:

W spółce z.o.o. nie ma obowiązku wyceny aportu przez biegłego sądowego. Zależy to jedynie od wspólników.

Art. 175 KSH: jeśli wartość wkładów niepieniężnych została znacznie zawyżona, to wspólnik, który wniósł wkład oraz członkowie zarządu, którzy wiedząc o tym zgłosili spółkę do rejestru, muszą solidarnie wyrównać brakującą wartość (nie można się zwolnić od tego obowiązku).

Art. 167 § 1 KSH: do zgłoszenia spółki należy dołączyć:

§ umowę spółki

§ oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników w całości wniesione

§ jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki, dowód ich ustanowienia, z wyszczególnieniem składu osobowego

Art. 291 KSH: jeżeli powyższe zostały podane przez członków zarządu umyślnie, bądź nieumyślnie nieprawidłowo to członkowie zarządu tej firmy odpowiadają przed wierzytelnościami spółki całym swoim majątkiem przez 3 lata od jej powstania.

Wierzyciel może wybrać sobie członka zarządu, który ma odpowiadać za zobowiązania.

3. Ustanowienie władz spółki

Art. 213 § 2 KSH: jeżeli kapitał zakładowy > 500 tyś zł i wspólników jest > 25 to powinno ustalić się Radę Nadzorczą lub Komisję Rewizyjną jako organy nadzoru spółki. W omawianych spółkach nie ma funkcji dyrektora jako najwyższego organu w firmie. Liczy się to, kto jest członkiem zarządu i jaką ma pozycję oraz ilu jest w sumie członków zarządu. Funkcje dyrektorskie występują w przedsiębiorstwach państwowych. W spółkach dyrektorów mianuje zarząd i to on wyznacza dyrektorowi zadania.

4. Wpis do rejestru sądowego:

Art. 169 KSH: jeżeli zawiązanie spółki nie zostanie zgłoszone do rejestru w terminie sześciu miesięcy od zawarcia umowy, spółka ulega rozwiązaniu.

Do rejestru zgłaszają się wspólnicy, podpisują listę wspólników, wpisują się do rejestru. Dołączają do tego potwierdzone prze notariusza lub sąd wzory podpisów, uchwałę o powołaniu zarządu, liczbę udziałów przysługujących każdemu wspólnikowi. Spółki prawa handlowego wpisywane są do rejestru przedsiębiorców.

Sąd decyduje jedynie o prawidłowym wypełnieniu papierów. Może odmówić wpisu tylko wtedy, gdy naruszono procedury prawne. Jeśli wszystko jest w porządku sąd jest zobowiązany do wpisania spółki do rejestru. Z chwilą wpisu spółka uzyskuje osobowość prawną.

SPÓŁKA CYWILNA

 

Art. 860 KC: wspólnicy dążą do osiągnięcia określonego celu. Spółka powstaje na podstawie umowy między wspólnikami. Do powstania spółki potrzebny jest pewien wkład.

 

Wspólnicy mają wspólny cel, a nie wspólną działalność gospodarczą. Jest to pojęcie szersze niż prowadzenie działalności gospodarczej. Można założyć spółkę cywilną nie po to by prowadzić konkretną działalność gospodarczą, a np.: do zrealizowania jakiegoś projektu, zorganizowania przetargu itd.

 

Wspólnikami mogą być:

§         Osoby prawne

§         Osoby fizyczne

Do założenia spółki potrzeba co najmniej dwóch wspólników. Może powstać spółka gdzie wspólnikami są Jan Kowalski i spółka z.o.o. „Marchewka”. Oba organy płacą podatki kolejno jako osoba fizyczna (podatek osobisty) i jako osoba prawna (opodatkowanie firm).

 

Art. 860 § 2 KC: umowa wymaga formy pisemnej (głównie dla celów dowodowych).

 

Art. 861 KC: obowiązek wniesienia wkładu na wspólną inwestycję. Ma to zagwarantować umożliwienie realizacji celów.

 

Wkład: własność lub inne prawa albo świadczenie usług:

§         Środki pieniężne

§         Prawo własności rzeczy ruchomych i nieruchomości

§         Każde inne prawo (np.: użytkowanie wieczyste, prawo do wody)

§         Prawo do użytkowania jakiejś rzeczy (zezwalamy spółce na używanie czegoś, nie pozbywając się praw własności do tego)

§         Osobista praca wspólnika (np.: prowadzenie działalności handlowej)

 

Wielkość wkładów nie musi być taka sama i decydują o tym wspólnicy. Muszą się zgodzić na nierówne wkłady, inaczej umowa nie jest ważna. Jeśli nie zastrzeże się różnic wkładów to domniema się, że mają one jednakową wartość. Z wszystkich wniesionych wkładów i z wypracowanych przychodów powstaje wspólny majątek wspólników, który nie należy do spółki jako takiej, bo nie jest to organizacja i nie ma majątku. Jest to tzn. współwłasność łączna.

 

Art. 863 KC: do każdego wspólnika należy całość majątku spółki. Nie możemy rozporządzać częściami majątku wspólnego. Nie można sprzedać uczestnictwa w spółce cywilnej ponieważ nie ma w niej udziałów. Można ze spółki cywilnej wystąpić.

 

Art. 864 KC: za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiadają solidarnie.

 

Dochodzenie wierzytelności:

Wierzyciel może swobodnie wybrać wspólnika od którego będzie dochodził całości długu. Na każdym ze wspólników ciąży całość długu, więc wierzyciel może egzekwować go albo od wszystkich po równo albo od któregoś wybranegoJ. Wspólnik, który przykładowo sam będzie musiał uregulować zobowiązanie ma prawo do roszczenia regresowego od innych wspólników. Jeżeli małżonkowie nie ustalili odrębności finansowej odpowiada za zobowiązania również współmałżonek ( nawet nie związany z daną spółką).

Art. 865 KC: zarządzanie spółką. Każdy wspólnik ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Każdy ma prawo do podejmowania decyzji.

 

Art. 865 § 2 KC: wspólnicy mogą podejmować wszystkie decyzje dotyczące spółki. Jeśli któryś sprzeciwi się jakieś decyzji musi zostać ona podjęta na mocy uchwały wspólników. We wszystkich sprawach osobowych uchwały muszą zapadać jednogłośnie.

 

Wspólnicy pełnią rolę zarządu. W celu zarządzania spółką można wynająć kogoś trzeciego. Jednak nadal wspólnicy wydają mu polecenia i w tym sensie de facto zarządzają spółką.

 

Art. 866 KC: umowy dotyczące zwykłego zarządu mogą być podejmowane przez jednego współwłaściciela. Sprawy wykraczające muszą być przyjęte jednogłośnie. Można to uregulować w umowie spółki bądź jakąś uchwałą. Sprawy wykraczające poza zwykłe czynności zarządu to np.: jakaś niezwykle wielka transakcja, nowy duży biznes itd.

 

Art. 867 KC: można wyłączyć któregoś wspólnika z odpowiedzialności za straty firmy. Nie znaczy to jednak, że jakiś wspólnik nie odpowiada za zobowiązania spółki. Tego nie można wykluczyć. Nazywamy to  modelem odpowiedzialności przed wierzycielami.

 

Jeśli współpracujemy z jakąś spółką cywilną to mamy prawo wglądu do umowy spółki. Jeżeli współpracownicy nie chcą nam jej ujawnić musimy wziąć od wszystkich podpisy dotyczące naszej umowy. Mamy wtedy pewność, że jest ona ważna.

 

 

Zasady uczestnictwa w zyskach:

 

W spółkach osobowych wszyscy wspólnicy uczestniczą w zyskach i w stratach w równym stopniu, niezależnie od wysokości wkładów jakie wnieśli. ( art. 867 KC). Można wyłączyć wspólników z uczestniczenia w stratach, jednak nie można z uczestnictwa w zyskach.

 

Można zmienić równowagę udziału w zyskach w akcie założycielskim spółki. Możemy tu określić kto dostaje jaki procent. Jeśli nie ustalimy tego to każdy dostanie po równo.

 

 Zmiany osobowe w spółce cywilnej mogą nastąpić gdy (art. 869 KC):

§         Ktoś odchodzi z firmy

§         Ktoś zatrudnia się w firmie

 

Jeśli spółka jest zawarta na czas nieokreślony to każdy wspólnik ma prawo wystąpić ze spółki, informując o tym innych na 3 miesiące przed końcem roku obrachunkowego. Jeśli wspólnik ma ważny powód (np.: przekręty innych wspólników i niechęć uczestniczenia w tym, choroba) to może odejść bez okresu wypowiedzenia.

 

Jeśli jest dwóch wspólników i jeden odchodzi, to oznacza koniec działalności spółki cywilnej, zamknięcie ksiąg rachunkowych i rozliczenie się z Urzędem Skarbowym.

 

Art. 871 CK: występujący wspólnik musi dostać:

§         To co włożył do firmy jako wkład do używania

§         Wartość wkładu, który wniósł na własność do firmy, a nie do używania ( np.: środki pieniężne).

§         Wartość majątku wspólnego firmy, pozostała po odliczeniu części pozostałych wspólników ( co firma ma ponad wkłady podstawowe, co wypracowała w czasie działalności).  Podział procentowy, bądź po równo.

§         Nie zwraca się wartości osobistej pracy wspólnika

 

Prawo nie określa kiedy należy dokładnie rozliczyć się ze wspólnikiem. Może być to uregulowane w umowie spółki. Jeśli nie to trzeba sięgnąć do art. 455 KC zgodnie z prawem o zobowiązaniach. Według tego należy uregulować zobowiązania niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

 

Art. 874 KC: z ważnych powodów każdy wspólnik może zażądać rozwiązania spółki przez sąd (np.: gdy jeden ze wspólników działa na szkodę firmy i nie da się z nim nic zrobić).

 

Art. 26 KSH § 4: jeżeli przez kolejne 2 lata zysk netto spółki cywilnej > 400000 Euro to należy wpisać taką spółkę do Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka przekształcona zostaje w spółkę jawna.