Marketing, Online Marketing, Prawo, Podatki – wiedza dla biznesu

Etymologia terminu „finanse”

• Termin “finanse” ma swoje korzenie w średniowiecznej łacinie.

• Pojęcie “finanse” wywodzi się od czasownika “finire”, które z czasem uległo przekształceniu w słowo “finare”.

• Następnie pojawiło się pojęcie “finatio”. Terminem tym określano orzeczenie sądowe kończące spór (”finis”).

Etymologia terminu „finanse”

• Treścią orzeczenia sądowego była m.in. należność pieniężna, czyli “financia pecuniara”, którą jedna osoba musiała przekazać na rzecz drugiej osoby albo jakaś osoba na rzecz panującego (państwa).

• W wyniku postanowień sądu przeprowadzono więc operacje pieniężne. Prowadzi to do konstatacji, że termin “finanse” jest nierozerwalnie związany z pieniądzem.

Istota i podział rynku finansowego
Wprowadzenie
1. Istota rynku pieniężnego
2. Rynek lokat międzybankowych
3. Bony skarbowe
4. Krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw
5. Inne instrumenty

Przepływ bieżących strumieni finansowych w gospodarce
Rynek finansowy

• rozumiany jest jako miejsce, gdzie zawierane są różnego rodzaju umowy pożyczkowe bądź kredytowe czy inne, będące w ogólnym rozumieniu źródłem finansowania działalności gospodarczej,

• to miejsce zawierania transakcji mających za przedmiot szeroko rozumiany kapitał finansowy

• jest to ogół transakcji papierami wartościowymi, będącymi instrumentami udzielania kredytów krótko-, średnio- i długoterminowych

Funkcjonowanie rynku finansowego
Pośrednicy finansowi

• To instytucje pośredniczące w przepływie środków finansowych między podmiotami mającymi ich nadwyżkę a podmiotami, które te środki chcą przejąć do zagospodarowania.

• Przejmują oni od gospodarstw domowych i przedsiębiorstw nie wykorzystane przez nich środki finansowe, z których udzielają kredytów tym gospodarstwom i przedsiębiorstwom, które chcą je uzyskać.

Równowaga rynku finansowego

• Z punktu widzenia teorii między wymienionymi na rysunku podmiotami rynku finansowego może wystąpić równowaga w bieżących przepływach strumieni finansowych.

• Praktyka pokazuje, że grupa gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw ma trwałe nadwyżki dochodów nad wydatkami, które chce oddać do zagospodarowania.

• Państwo zazwyczaj cierpi na ustawiczny brak środków i chce je pozyskać w celu realizacji swoich zamierzeń

Transakcje finansowe

• umożliwiają przepływ pieniądza od podmiotów posiadających nadwyżki środków (oszczędności) do podmiotów chcących je zagospodarować, czyli zamienić w aktywa realne.

• przynoszą właścicielom nadwyżek określone korzyści finansowe, zazwyczaj w postaci dywidendy lub procentu.

• przemieszczanie nadwyżek na rynku finansowym między wyszczególnionymi wyżej grupami podmiotów dokonuje się za pośrednictwem papierów wartościowych, które stanowią dokument potwierdzający fakt odpłatnego udostępnienia kapitału.

Istota papieru wartościowego

• z tytułu jego posiadania właściciel może mieć jedno z następujących praw:

- prawo do współwłasności majątku (udziały, akcje),
- prawo do określonego procentu lub innych pożytków (np. obligacje lub inne instrumenty długu),
- prawo do otrzymania w przyszłości określonych aktywów lub do rozliczenia pieniężnego (instrumenty pochodne).
• papier wartościowy można zdefiniować jako dokument stwierdzający fakt dokonania transakcji odpłatnego udostępnienia kapitału, z którego dla kapitałodawcy wynikają określone prawa.

Instrumenty finansowe – aspekt własnościowy

• Instrumenty udziałowe dają prawo dawcy kapitału do udziału w majątku emitenta. Są one dokumentem potwierdzającym własność kapitału zaangażowanego w działalność gospodarczą; właściciel kapitału na tej podstawie ma prawo do korzyści w postaci udziału w zysku emitenta (dywidenda).

• Podstawowym rodzajem tych instrumentów finansowych są akcje.

Instrumenty finansowe – aspekt własnościowy

• Instrumenty wierzytelnościowe mają charakter długu (pożyczki), czyli są świadectwem udostępnienia kapitału na ściśle określony czas – do momentu zapadalności. Oznacza to, iż w momencie zapadalności emitent musi zwrócić kapitał posiadaczowi instrumentu.

• Podstawowymi przykładami instrumentów dłużnych są przede wszystkim różnego rodzaju obligacje, weksle oraz depozyty bankowe. Z tytułu ich posiadania odnosi się korzyść finansową, głównie w postaci procentu.

Instrumenty pochodne

• akcje, obligacje oraz depozyty bankowe – są nazywane instrumentami bazowymi, w oparciu o które tworzy się instrumenty pochodne – Zwane instrumentami pozabilansowymi lub derywatami

• ich wartość kształtuje się jako pochodna wartości innego instrumentu finansowego, stanowiącego właśnie instrument bazowy, zwany też pierwotnym. Stwarzają one prawo albo do kupna lub sprzedaży instrumentu pierwotnego w przyszłości po określonej cenie, albo do odpowiedniego rozliczenia pieniężnego. Do instrumentów pochodnych należą kontrakty forward i futures, opcje oraz swapy.

Instrumenty finansowe – dochód

• instrumenty o stałym i zmiennym dochodzie.

• do pierwszych zaliczamy obligacje i depozyty o stałym oprocentowaniu oraz inne instrumenty wierzytelnościowe, np. weksle o znanej stopie dyskontowej.

• do drugiej grupy zalicza się przede wszystkim akcje, co wynika z rezydualnego charakteru dywidendy, którą one przynoszą, oraz obligacje o zmiennym oprocentowaniu, czyli uzależnionym od kształtowania się innej wielkości ekonomicznej, np. stopy inflacji.

Instrumenty finansowe – emitent

• jeśli jest on niefinansowym podmiotem gospodarczym (przedsiębiorstwem, organem władzy lokalnej lub centralnej), to emitowane przez niego instrumenty nazywają się bezpośrednimi. Wynika to z faktu, że zgromadzone w ten sposób kapitały są przez emitenta bezpośrednio zagospodarowywane.

• natomiast jeżeli instrument finansowy emitowany jest przez instytucję finansową, nazywany jest wówczas pośrednim. Rolą tych instytucji jest bowiem pośredniczenie w przepływie kapitału, np. przez udzielanie kredytów.

Instrumenty finansowe – czas

• krótkoterminowe, z okresem zapadalności do l roku,

• średnioterminowe – od roku do 3, a czasami do 5 lat oraz

• długoterminowe – powyżej tego okresu.

• akcje nie mają z góry określonego okresu zapadalności (wykupu), czyli z tego punktu widzenia są instrumentem bezterminowym, zwrot wyłożonego na ich zakup kapitału możliwy jest jedynie w przypadku likwidacji spółki (pomijamy tutaj wykup akcji w celu ich umorzenia).