Znaczenie inwestycji w gospodarce narodowej i związany z tym problem podziału Dochodu Narodowego
Znaczenie inwestycji w gospodarce narodowej i związany z tym problem podziału Dochodu Narodowego na:
-
- konsumpcję
-
- konsumpcję i inwestycje – od stosunku tych nakładów zależy sytuacja w przyszłym roku (ruch krzywej możliwości produkcyjnych i konsumpcyjnych). Sytuacja ta zależy również od tego, na co inwestycje są przeznaczane – czy na poszukiwanie i wdrażanie nowych technik produkcyjnych czy na powielanie starych.
Inwestycje są podstawowym czynnikiem rozwoju zarówno w skali makro jak i mikro np. przedsiębiorstw.
W literaturze przedmiotu wyróżnia się dwa podstawowe ujęcia inwestycji tj. ujęcie monetarystyczne, widziane przez pryzmat ruchu pieniądza, i ujęcie rzeczowe, widziane jako ruch dóbr.
Ujęcie rzeczowe inwestycji
Kamerschen, MCKenzie, Nordinelli: ” przez inwestycje nie rozumiemy tu nabywania akcji czy obligacji przez nabywców indywidualnych, lecz nabywanie dóbr inwestycyjnych przez przedsiębiorstwa. Inwestycje są to zakupy dóbr kapitałowych, zakładów produkcyjnych, wyposażenia, budynków mieszkalnych oraz zmiany zapasów, które mogą być użyte w produkcji innych dóbr i usług.” Jest to klasyczne ujęcie inwestycji.
Inwestycje portfelowe zostały więc wyłączone (zakup akcji lub obligacji), bo ich nie przybywa, a jedynie zmieniają one właściciela.
Ujęcie monetarne inwestycji – dominujące w najnowszej literatury ekonomicznej.
Inwestycje to celowo wydatkowane środki inwestora (także przedsiębiorstwa) skierowane na powiększanie jego dochodów. Przyjęcie opcji monetarnej w pojmowaniu inwestycji wynika z immanentnego (nierozerwalnego) związku finansów i inwestycji.
Inwestycje to celowo wydatkowany kapitał przez inwestora (np. firmę) skierowany na powiększanie jego dochodów.
Rodzaje inwestycji – klasyfikacja według różnych kryteriów:
Biorąc za kryterium podziału strukturę aktywów bilansu można wyróżnić:
-
1. inwestycje rzeczowe tworzące majątek rzeczowy (grunty, budynki, budowle, maszyny, środki transportu)
-
2. inwestycje finansowe formułujące majątek finansowy (udziały, długoterminowe pożyczki, papiery wartościowe)
-
3. inwestycje niematerialne stanowiące o wielkości i strukturze majątku niematerialnego i prawnego (kształcenie, doskonalenie organizacji, patenty, licencje)
Szczególnie użyteczny w praktyce przedsiębiorstw produkcyjnych jest podział inwestycji rzeczowych z punktu widzenia ich wpływu na poziom wielkości produkcji. Z punktu widzenia wpływu na możliwości produkcyjne inwestycje dzielimy na:
-
1. odtworzeniowe – nie zmieniają zdolności produkcyjnej
-
2. rozwojowe – powodujące wzrost zdolności produkcyjnych
-
Ad. 1. Inwestycje odtworzeniowe powodowane są zużyciem majątku a ich zadaniem jest zapewnienie zdolności produkcyjnych na dotychczasowym poziomie. Zużycie majątku, wyrażone poziomem odpisów amortyzacyjnych, za pomocą rachunku kosztów jest wkalkulowane w cenę wyrobów. W wyniku sprzedaży następuje odzyskanie jego równowartości. W praktyce ten sposób inwestowania występuje rzadko w czystej postaci. W warunkach intensywnego postępu technicznego zastępowanie zużytych środków identycznymi jest dalece ograniczone, często niemożliwe, a co najważniejsze – ekonomicznie nieuzasadnione.
Ad. 2. Do jednej grupy inwestycji rozwojowych klasyfikujemy:
-
a) inwestycje nowe
-
b) rozbudowę
-
c) modernizację w sferze produkcyjnej
Ad. a. Inwestycje nowe w produkcyjnych działach gospodarki narodowej to budowa nowych zakładów przemysłowych, budowlanych, rolnych, transportowych, linii energetycznych, szlaków komunikacyjnych a także budowa nowych oddziałów i filii, lecz poza granicami lokalizacyjnymi zakładów macierzystych.
Ad. b. Rozbudowa polega najczęściej na rozszerzeniu powierzchni produkcyjnej w granicach lokalizacji zakładu lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Rozbudową mogą być: obiekty produkcji podstawowej, pomocniczej i ubocznej, nowe wydziały produkcji podstawowej lub pomocniczej do wytwarzania dotąd nie produkowanych wyrobów a także nowe budynki i budowle
Ad. c. Modernizacja powoduje unowocześnienie środków trwałych zgodnie z wymogami postępu technicznego. Przedmiotem inwestycji modernizacyjnych jest przedsiębiorstwo nie zaś branża czy gałąź (branża jest określeniem węższym niż gałąź). Inwestycje modernizacyjne realizuje się w zasadzie:
-
- w istniejącym już podmiocie gospodarczym
-
- w obrębie dotychczasowej powierzchni produkcyjnej
-
- w granicach istniejącej już lokalizacji
-
- przy danej strukturze, zabudowie itp.
co sprawia, że inwestycje te mają jednorazowy, niepowtarzalny charakter. Ponadto cechą pozytywną tych inwestycji jest fakt, że dotyczą one przede wszystkim aktywnej części majątku firmy. Te cechy powodują, że ich realizacja daje wzrost efektywności produkcji w relatywnie najkrótszym czasie względem innych inwestycji rozwojowych.
Inwestycje dzielimy na:
-
- konieczne – rokujące nadzieję na zwrot poniesionych kosztów czyli inwestycje w maszyny, urządzenia i aparaturę decydujące o wielkości i jakości produkcji
tzw. zło konieczne inaczej murowańce lub obudowa inwestycji – nie przynoszą zysków ale są konieczne np. hale produkcyjne
-



