Opcje, Rodzaje opcji
Opcje
Światowym centrum opcji są Stany Zjednoczone, a drugim Wielka Brytania. Wyróżniamy opcje towarowe i finansowe.
Opcja – jest to dokument stwierdzający nabycie prawa do zakupu lub sprzedaży papierów wartościowych lub innego instrumentu finansowego.
Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje opcji:
-
- opcja kupna (typu call) – daje prawo jej posiadaczowi do zakupu instrumentu finansowego, którego ta opcja dotyczy w określonym czasie po określonej cenie
-
- opcja sprzedaży (typu put) – daje prawo jej posiadaczowi do sprzedaży instrumentu finansowego, którego ta opcja dotyczy w określonym czasie po określonej cenie
-
1. Posiadacz opcji
-
2. Wystawiający opcję
Zależność pomiędzy rodzajem transakcji a rodzajem prawa płynącego z opcji
|
|
call |
Put |
|
Kupno |
Prawo do nabycia instrumentu pierwotnego po cenie z góry ustalonej |
Prawo do sprzedaży instrumentu pierwotnego po cenie z góry ustalonej |
|
Sprzedaż |
Zobowiązanie do sprzedaży na żądanie posiadacza opcji, instrumentu pierwotnego po cenie ustalonej z góry |
Zobowiązanie do sprzedaży na żądanie posiadacza opcji, instrumentu pierwotnego po cenie ustalonej z góry |
W transakcjach opcyjnych mogą brać udział:
-
- kupujący opcje kupna
-
- sprzedający opcje kupna
-
- kupujący opcje sprzedaży
-
- sprzedający opcje sprzedaży
Ze względu na kryterium czasu można mówić o dwóch terminach:
-
- termin wygaśnięcia opcji jest to termin po upływie którego opcja nie może być wykonana i traci swoją ważność
-
- termin wykonania opcji jest to termin w którym opcja jest wykonana
W związku z powyższym wyróżnia się dwa rodzaje opcji:
-
- opcje amerykańskie – posiadacz może ją wykonać w dowolnym dniu od momentu jej nabycia do terminu wygaśnięcia (możemy sprzedać w dowolnym dniu)
-
- opcja europejska – posiadacz może ją wykonać jedynie w dniu w którym przypada termin wygaśnięcia opcji
Z opcjami wiążą się różne ceny:
-
- cena wykonania inaczej cena rozliczenia, jest to cena po jakiej opcja jest wykonana, jest ona ustalona w momencie wystawienia opcji i nie zmienia się
-
- cena opcji zwana premią jest to cena prawa które nabywa posiadacz opcji (prawo to dotyczy przyszłych warunków sprzedaży bądź kupna instrumentu pierwotnego), jest to wartość rynkowa opcji zmieniająca się w czasie
-
- cena instrumentu pierwotnego jest to wartość rynkowa instrumentu na który opiewa opcja.
Przy podejmowaniu decyzji o wykonaniu opcji mogą wystąpić trzy sytuacje z których każda ma tradycyjną nazwę:
-
- opcja „jest w cenie” gdy opłaca się ją wykonać. W przypadku opcji kupna oznacza to że cena wykonania jest niższa niż bieżąca cena rynkowa instrumentu pierwotnego, a w przypadku opcji sprzedaży oznacza to że cena wykonania jest wyższa niż bieżąca cena rynkowa instrumentu pierwotnego
-
- opcja” nie jest w cenie” gdy nie opłaca się jej wykonywać. W przypadku opcji kupna oznacza to że cena wykonania jest wyższa niż cena bieżąca rynkowa instrumentu pierwotnego, a w przypadku opcji sprzedaży oznacza to że cena wykonania jest niższa niż bieżąca cena rynkowa instrumentu pierwotnego
-
- opcja „jest po cenie” gdy cena wykonania jest równa bieżącej cenie rynkowej instrumentu pierwotnego którego ta opcja dotyczy
Rodzaje opcji(dwie grupy):
-
1. Opcje kasowe (natychmiastowe):
-
- opcje akcyjne, instrumentem pierwotnym jest akcja
-
- opcje walutowe, instrumentem pierwotnym jest waluta kraju innego tzn. cena wykonania jest wyrażona jako kurs waluty
-
- opcje procentowe, instrumentem pierwotnym jest tu oprocentowany papier wartościowy np. obligacje
-
- opcje indeksowe, instrumentem pierwotnym jest tu indeks rynku
W przypadku opcji kupna w momencie wykupienia opcji posiadacz otrzymuje sumę pieniężną proporcjonalną do różnicy między wartością indeksu w momencie wykonania a ceną wykonania.
W przypadku opcji sprzedaży w momencie gdy wykonujemy opcję posiadacz opcji otrzymuje sumę pieniężną proporcjonalną do różnicy między ceną wykonania a wartością bieżącą indeksu
-
2. Opcje terminowe
-
- opcje na kontrakty futures
Pojęcie i rodzaj inwestorów
Inwestorem jest osoba posiadająca zasoby inwestycyjne i chcąca je zainwestować.
Na rynku kapitałowym mogą inwestować osoby fizyczne i prawne.
Cechy:
-
- płynność obrotu
-
- skala ryzyka
-
- dochód



